La transition énergétique de l'ASEAN : choix de la trajectoire à long terme sous l'efficacité, l'électrification et la coordination régionale

Trong hành trình hướng tới thế kỷ 21, nhu cầu năng lượng của ASEAN sẽ không chỉ là sự mở rộng tuyến tính đơn thuần mà sẽ được định hình sâu sắc bởi việc nâng cao hiệu quả, chuyển đổi cơ cấu năng lượng và sự hợp tác khu vực. Theo báo cáo Triển vọng Năng lượng ASEAN lần thứ 9 (AEO9), tổng mức tiêu thụ năng lượng cuối cùng của ASEAN sẽ có sự khác biệt đáng kể trong các kịch bản khác nhau, điều này trực tiếp quyết định cơ cấu dài hạn của nền kinh tế khu vực và mức độ phụ thuộc vào các loại năng lượng khác nhau.

Báo cáo đưa ra ba kịch bản: Kịch bản Cơ sở (BAS), Kịch bản Mục tiêu AMS (ATS) và Kịch bản Chuyển đổi Hợp tác ASEAN (ACTS). Kịch bản ACTS nhấn mạnh việc chuyển đổi năng lượng thông qua việc nâng cao hiệu quả mạnh mẽ hơn và triển khai điện khí hóa rộng rãi hơn, đại diện cho một lộ trình tiến hóa kết hợp giữa việc triển khai công nghệ tiên tiến và sự phối hợp chính sách khu vực.

Tái cấu trúc cơ cấu năng lượng và lộ trình khử carbon Tái cấu trúc cơ cấu năng lượng là trọng tâm của quá trình chuyển đổi. Trong kịch bản ACTS, điện sẽ chiếm 57,2% tổng mức tiêu thụ năng lượng cuối cùng, cao hơn đáng kể so với 27,1% trong kịch bản ATS. Sự thay đổi cơ cấu này có nghĩa là hệ thống năng lượng cốt lõi sẽ chuyển dịch từ nhiên liệu hóa thạch truyền thống sang hệ thống được thúc đẩy bằng điện. Mặc dù tổng mức tiêu thụ năng lượng của kịch bản ACTS vào năm 2060 (khoảng 1073 Mtoe) thấp hơn kịch bản BAS (khoảng 2047 Mtoe), nhưng sự thay đổi đối với cơ cấu năng lượng của nó sâu sắc hơn nhiều so với việc giảm lượng tiêu thụ đơn thuần. Báo cáo chỉ ra rằng kịch bản ACTS thông qua việc nâng cao hiệu suất thiết bị và chuyển đổi nhiên liệu, đã đạt được việc giảm lượng sử dụng nhiên liệu hóa thạch trực tiếp, đồng thời đáp ứng nhu cầu tăng trưởng.

Thách thức về khả năng phục hồi của sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch Mặc dù kịch bản ACTS đã đạt được tiến bộ trong việc giảm sử dụng trực tiếp nhiên liệu hóa thạch, báo cáo chỉ rõ rằng vào năm 2060, dầu mỏ vẫn sẽ tiếp tục hỗ trợ hoạt động kinh tế do vai trò không thể thay thế của nó trong các lĩnh vực then chốt như vận tải biển, hàng không và hóa dầu. Điều này có nghĩa là chuyển đổi năng lượng không có nghĩa là loại bỏ hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch, mà đòi hỏi nền kinh tế khu vực phải giải quyết các ràng buộc về giao hàng vật lý và thương mại, bao gồm sự phức tạp của vận tải, bảo hiểm và cơ sở hạ tầng lọc hóa dầu, song song với việc thay thế. Đối với các nền kinh tế ASEAN phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu, việc đảm bảo giao hàng "dặm cuối cùng" và kiểm soát chi phí này là nút thắt cần được giải quyết thông qua hợp tác khu vực.

Giá trị chiến lược của sự hợp tác khu vực và cơ sở hạ tầng Thành công của quá trình chuyển đổi năng lượng phụ thuộc rất nhiều vào sự phối hợp giữa các khu vực. Báo cáo nhấn mạnh rằng ý tưởng về "Lưới điện ASEAN" (APG) trong chương trình an ninh năng lượng và hội nhập của ASEAN là nền tảng vật chất kết nối nguồn tài nguyên và trung tâm nhu cầu của các quốc gia khác nhau. Việc kết nối điện giữa các khu vực cho phép các quốc gia thành viên điều phối nguồn cung năng lượng linh hoạt giữa các khu vực khác nhau, từ đó tránh được sự dễ bị tổn thương về nguồn cung năng lượng của một quốc gia đơn lẻ. Đầu tư cơ sở hạ tầng xuyên quốc gia này không chỉ là nâng cấp về mặt công nghệ mà còn là sự thể hiện của khả năng phục hồi và khả năng chống chịu của nền kinh tế khu vực.

Chuyển đổi công nghiệp và cơ hội xanh Chuyển đổi năng lượng mang lại những cơ hội đầu tư mới cho ngành công nghiệp ASEAN.Transformation Industrielle et Opportunités Vertes La transition énergétique représente une nouvelle opportunité d'investissement pour l'industrie de l'ANASE. Le rapport indique que les activités dans les domaines des investissements dans les énergies renouvelables, de la construction de réseaux électriques, de l'efficacité énergétique et des transports électriques engendreront de nombreuses opportunités d'emploi. La diversité des ressources de l'ANASE, c'est-à-dire l'inégalité de la distribution des ressources renouvelables entre les différents États membres, offre une opportunité de diversification des modèles d'approvisionnement énergétique au sein de la région. La coopération régionale peut exploiter efficacement cette différence, en échangeant des ressources entre les régions pour optimiser l'adéquation globale de l'offre et de la demande, et ainsi promouvoir un processus de transition énergétique plus inclusif.

Prévisions à long terme À long terme, l'évolution du paysage énergétique de l'ANASE sera un processus complexe où la quantité et la qualité coexistent. À court terme, l'amélioration de l'efficacité et l'électrification pilotées par les politiques seront les principaux moteurs du changement structurel. À long terme, pour réaliser les résultats du scénario ACTS, l'ANASE doit établir un mécanisme de coopération énergétique au-delà des frontières nationales au niveau régional, afin de garantir la stabilité de la chaîne d'approvisionnement énergétique et l'accessibilité des prix. Cela ne concerne pas seulement les objectifs environnementaux, mais aussi l'autonomie stratégique et la capacité de développement économique de l'ANASE en tant que communauté régionale face aux changements énergétiques mondiaux.