เศรษฐกิจกัมพูชาชะลอตัว: มาตรการกระตุ้นของรัฐบาลและการฟื้นตัวของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวมีผลต่อแนวโน้มระยะสั้นและบทบาทในภูมิภาคอย่างไร

เศรษฐกิจกัมพูชาเผชิญการเติบโตช้าที่สุดในรอบเกือบ 20 ปี? นโยบายกระตุ้นของรัฐและการฟื้นตัวของการท่องเที่ยวเป็นตัวแปรสำคัญ

ตามรายงานล่าสุดของ MSC (Mekong Strategic Capital) การคาดการณ์การเติบโตของ GDP กัมพูชาในปี 2026 ได้ถูกปรับลดลงเหลือ 2.5% จากที่เคยคาดการณ์ไว้ก่อนหน้านี้ หากการคาดการณ์นี้เป็นจริง ก็จะเป็นการขยายตัวทางเศรษฐกิจที่ช้าที่สุดในรอบเกือบ 20 ปีของประเทศ รายงานระบุว่าเศรษฐกิจโลกชะลอตัว อุปสงค์ภายนอกที่อ่อนแอ และภาวะซบเซาของการท่องเที่ยวภายในประเทศเป็นปัจจัยถ่วงหลัก อย่างไรก็ตาม ความเข้มข้นของนโยบายกระตุ้นของรัฐและระดับการฟื้นตัวของการท่องเที่ยวอาจเป็นปัจจัยกำหนดว่ากัมพูชาจะสามารถหลีกเลี่ยงการตกอยู่ในวิกฤตการเติบโตที่รุนแรงยิ่งขึ้นได้หรือไม่

1. สาเหตุของการชะลอตัว: แรงกระแทกจากภายนอกและความเปราะบางภายใน

เศรษฐกิจกัมพูชาพึ่งพาการส่งออกอย่างมาก (โดยเฉพาะเสื้อผ้า รองเท้า และสินค้าเดินทาง) รวมถึงการท่องเที่ยว ในปี 2025 กัมพูชาดึงดูดเงินลงทุนจากต่างประเทศได้ 5,100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และการส่งออกเติบโต 17.7% แต่เมื่อเข้าสู่ปี 2026 อุปสงค์โลกที่อ่อนแอประกอบกับผลกระทบจากราคาพลังงานที่เกิดจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ทำให้สภาพแวดล้อมภายนอกเลวร้ายลงอย่างรวดเร็ว ธนาคารโลกเคยเรียกร้องให้มีการโอนเงินสดแบบตรงเป้าหมายเพื่อรับมือกับผลกระทบจากราคาพลังงาน ส่วนสำนักงานวิจัยเศรษฐกิจมหภาคอาเซียน+3 (AMRO) ก็แนะนำให้กัมพูชาเสริมสร้างการสนับสนุนทางการคลังและความยืดหยุ่นของระบบธนาคาร

ในด้านการท่องเที่ยว จำนวนนักท่องเที่ยวที่นครวัดในเดือนเมษายน 2026 ลดลง 72% เมื่อเทียบกับช่วงก่อนเกิดโรคระบาด แสดงให้เห็นว่ากระบวนการฟื้นตัวช้ากว่าที่คาดไว้มาก นักท่องเที่ยวที่ลดลงไม่เพียงส่งผลกระทบต่อโรงแรม ร้านอาหาร และการค้าปลีก แต่ยังกระทบต่ออุตสาหกรรมการบินและอัตราการใช้ประโยชน์จากโครงสร้างพื้นฐาน สนามบินนานาชาติเดชโช (Techo International Airport) ที่เพิ่งเปิดใช้งานแม้จะเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับ แต่ปริมาณผู้โดยสารที่ไม่เพียงพอทำให้ยากที่จะเกิดผลทวีคูณทางเศรษฐกิจในระยะสั้น

2. นโยบายกระตุ้นของรัฐและการฟื้นตัวของการท่องเที่ยว: สองจุดหมุนที่กำหนดเส้นทางการเติบโตระยะสั้น

รายงานของ MSC เน้นย้ำว่ารัฐบาลสามารถออกมาตรการกระตุ้นทางการคลังแบบตรงเป้าหมายได้ทันท่วงทีหรือไม่ และความเชื่อมั่นด้านการท่องเที่ยวทั่วโลกจะฟื้นตัวได้หรือไม่ เป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้กัมพูชาหลีกเลี่ยง "การเติบโตที่ช้าที่สุด" ปัจจุบันรัฐบาลกัมพูชาได้ดำเนินมาตรการหลายอย่าง เช่น การส่งเสริมการกระจายความหลากหลายทางเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่อง (เช่น การยกระดับอุตสาหกรรมการผลิต การพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัล) และการผลักดันโครงการโครงสร้างพื้นฐานผ่านความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน แต่พื้นที่ทางการคลังมีจำกัด อัตราสินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมอยู่ที่ 7.7% การเติบโตของสินเชื่อธนาคารลดลงต่ำกว่า 1% ซึ่งจำกัดประสิทธิภาพในการส่งผ่านนโยบายกระตุ้น

ส่วนการฟื้นตัวของการท่องเที่ยวขึ้นอยู่กับการฟื้นฟูการเชื่อมต่อทางอากาศในระดับภูมิภาคและระหว่างประเทศ จุดผ่านแดนทางบกระหว่างกัมพูชากับประเทศเพื่อนบ้านอย่างไทยและเวียดนามเคยถูกปิดเนื่องจากความขัดแย้ง ส่งผลกระทบต่อการเดินทางข้ามพรมแดน หากสามารถแก้ไขปัญหาชายแดนได้สำเร็จในช่วงครึ่งปีหลัง และร่วมกับการปฏิรูปวีซ่าและการตลาดทั่วโลก จำนวนนักท่องเที่ยวในช่วงครึ่งปีหลังอาจฟื้นตัว ซึ่งจะช่วยกระตุ้นการบริโภค การจ้างงาน และรายได้จากเงินตราต่างประเทศโดยตรง

3. มุมมองระดับภูมิภาคอาเซียน: การชะลอตัวของกัมพูชาให้ข้อคิดต่อห่วงโซ่อุปทานและความร่วมมือในระดับภูมิภาค### 4. แนวโน้มระยะยาว: กัมพูชาจะสามารถหาตำแหน่งใหม่ในการแข่งขันระดับภูมิภาคได้หรือไม่?

แม้แนวโน้มระยะสั้นจะถูกกดดัน แต่ศักยภาพการเติบโตในระยะยาวของกัมพูชายังคงมีอยู่ FDI ในปี 2568 สูงถึง 5.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ แสดงว่านักลงทุนต่างประเทศยังคงมองโลกในแง่ดีต่อภาคการผลิตและโครงสร้างพื้นฐาน โครงการ Belt and Road ของจีน การก่อสร้างสนามบินใหม่และท่าเรือ รวมถึงการพัฒนาการชำระเงินดิจิทัล (เช่น ระบบ Bakong) กำลังวางรากฐานสำหรับการกระจายความหลากหลายทางเศรษฐกิจ

• อย่างไรก็ตาม กัมพูชาจำเป็นต้องมีความก้าวหน้าในด้านต่อไปนี้:
• การกระจายความหลากหลายทางเศรษฐกิจ : ลดการพึ่งพาเสื้อผ้าและการท่องเที่ยว พัฒนาอุตสาหกรรมที่มีมูลค่าเพิ่มสูง เช่น อิเล็กทรอนิกส์ ชิ้นส่วนยานยนต์
• การยกระดับทุนมนุษย์ : เพิ่มทักษะของแรงงานเพื่อตอบสนองความต้องการยกระดับการผลิต
• การเชื่อมโยงในภูมิภาค : ใช้ประโยชน์จากระเบียงโลจิสติกส์ภายในอาเซียนและความร่วมมือในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง เพื่อลดต้นทุนทางการค้า

การคาดการณ์การเติบโต 2.5% ของรายงาน MSC เป็นสัญญาณเตือน แต่ไม่ใช่จุดจบ หากรัฐบาลสามารถใช้พื้นที่ทางการคลังอย่างมีประสิทธิภาพ และการท่องเที่ยวฟื้นตัวในช่วงครึ่งปีหลัง กัมพูชายังคงมีโอกาสหลีกเลี่ยงฉลาก 'การเติบโตช้าที่สุด' ที่สำคัญกว่านั้น การปรับตัวครั้งนี้ควรผลักดันให้กัมพูชาเร่งการปฏิรูปเชิงโครงสร้าง เพื่อค้นหาโมเดลการเติบโตที่ยั่งยืนมากขึ้นในกระบวนการบูรณาการเศรษฐกิจอาเซียน

• แหล่งข้อมูล :
• Cambodia Investment Review: "MSC Report: Government Stimulus and Tourism Revival Could Determine Cambodia Avoiding Weakest Growth in Nearly Two Decades as 2026 Growth Forecast Cut to 2.5%" (https://cambodiainvestmentreview.com/2026/07/02/msc-report-government-stimulus-and-tourism-revival-could-determine-cambodia-avoiding-weakest-growth-in-nearly-two-decades-as-2026-growth-forecast-cut-to-2-5/)